Στεφανιαία Νόσος

Μία από τις πιο συχνές καρδιαγγειακές παθήσεις

Η κύρια αιτία εμφράγματος του μυοκαρδίου

Ενημερωθείτε από τον καρδιολόγο Παναγιώτη Κατράπα, που διατηρεί ιατρεία στα νότια προάστια Αττικής

Αρχική  / Στεφανιαία Νόσος

Στεφανιαία νόσος: τι είναι, ποια είναι τα συμπτώματα και πώς αντιμετωπίζεται

Η στεφανιαία νόσος εμφανίζεται όταν οι αρτηρίες που τροφοδοτούν την καρδιά με αίμα, οι λεγόμενες στεφανιαίες αρτηρίες, στενεύουν λόγω συσσώρευσης αθηρωματικής πλάκας και μπορεί να ακολουθήσει ρήξη αυτής της πλάκας με δημιουργία θρόμβου, όπου πρακτικά το αγγείο φράζει είτε σε μεγάλο βαθμό (> 80% υφ’ ολική απόφραξη αγγείου) είτε πλήρως (100% ολική απόφραξη αγγείου).

Όταν η ροή του αίματος προς τον καρδιακό μυ μειώνεται, η καρδιά δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο (ισχαιμία), ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια σωματικής προσπάθειας ή στρες. Μπορεί να κατηγοριοποιηθεί σύμφωνα με τα συμπτώματα, τα κλινικοεργαστηριακά και απεικονιστικά ευρήματα σε Στηθάγχη (σταθερή ή ασταθή) και σε οξύ στεφανιαίο σύνδρομο με ή χωρίς ανάσπαση του διαστήματος –ST.

Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή θεραπεία μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος και άλλων καρδιακών επιπλοκών.

01. Τι είναι η στεφανιαία νόσος

Η στεφανιαία νόσος προκαλείται κυρίως από τη διαδικασία της αθηροσκλήρωσης, δηλαδή τη σταδιακή εναπόθεση λιπιδίων, χοληστερίνης και φλεγμονωδών κυττάρων στο τοίχωμα των αρτηριών και επακόλουθης αθηροθρόμβωσης, δηλαδή ρήξης της αθηρωματικής πλάκας με δημιουργία θρόμβου. 

Με την πάροδο του χρόνου, οι πλάκες αυτές μπορεί να προκαλέσουν:

• στένωση των στεφανιαίων αρτηριών
• μείωση της αιμάτωσης του καρδιακού μυός
• αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης

Η ρήξη της αθηρωματικής πλάκας μπορεί να προκαλέσει οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.

02. Συμπτώματα στεφανιαίας νόσου 

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι η στηθάγχη, δηλαδή ο πόνος ή η πίεση στο στήθος κατά τη διάρκεια ήπιας ή έντονης σωματικής άσκηση ή stress.

Συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν: 

• πόνο ή βάρος στο στήθος 
• πόνο που μπορεί να αντανακλά στον αριστερό ώμο, το χέρι ή τη γνάθο και την ωμοπλάτη 
• δύσπνοια 
• κόπωση 
• ζάλη ή ναυτία 
• αίσθημα παλμών 
• έντονο κοιλιακό άλγος 

Σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, η νόσος μπορεί να είναι σιωπηλή χωρίς εμφανή συμπτώματα λόγω της μειωμένης έντασης πόνου που έχουν αυτοί οι ασθενείς.

03. Παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο

Η ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου σχετίζεται με διάφορους παράγοντες κινδύνου.

Οι σημαντικότεροι είναι:

• αρτηριακή υπέρταση
• υψηλή χοληστερίνη
• κάπνισμα
• σακχαρώδης διαβήτης
• παχυσαρκία
• καθιστική ζωή
• οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας

Η αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων αποτελεί βασικό μέρος της πρόληψης. 

Πώς γίνεται η διάγνωση της στεφανιαίας νόσου

Η διάγνωση της στεφανιαίας νόσου βασίζεται σε συνδυασμό κλινικής αξιολόγησης και καρδιολογικών εξετάσεων.

Ηλεκτροκαρδιογράφημα

Το ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) μπορεί να δείξει ενδείξεις ισχαιμίας ή παλαιού εμφράγματος.

Τεστ κοπώσεως-Strees Echo -SPECT μυοκαρδίου.

Αξιολογούν τη λειτουργία της καρδιάς κατά τη διάρκεια άσκησης (είτε μέσω βάδισης σε τάπητα-ποδήλατο, είτε φαρμακευτικά). Δεν γίνεται ποτέ στην οξεία φάση της Στεφανιαίας νόσου. Πραγματοποιείται, όταν υπάρχει ύποπτη συμπτωματολογία.

Υπερηχογράφημα καρδιάς/GLS

• Το triplex καρδιάς επιτρέπει την εκτίμηση της συσταλτικότητας του μυοκαρδίου και πιθανών περιοχών υποκινησίας.
• To GLS εντοπίζει πρώιμη δυσλειτουργία του μυοκαρδίου πριν εμφανιστούν αλλαγές στο κλάσμα εξώθησης (EF)
• Παρακολουθεί ασθενείς με ισχαιμική καρδιοπάθεια, καρδιακή ανεπάρκεια, υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη

Αξονική στεφανιογραφία ή στεφανιογραφία 

Οι εξετάσεις αυτές απεικονίζουν άμεσα τις στεφανιαίες αρτηρίες και τις πιθανές στενώσεις.

Η αξονική στεφανιογραφία ενδείκνυται σε ασθενείς που έχουν ύποπτη συμπτωματολογία, είναι ελάχιστα επεμβατική και παρουσιάζει την εικόνα των στεφανιαίων αγγείων χωρίς όμως να μπορεί να παρέμβει ο θεράπων επεμβατικός καρδιολόγος.

Η στεφανιογραφία είναι μια άκρως παρεμβατική μέθοδος και εκτελείται σε νοσοκομείο από εξειδικευμένο επεμβατικό καρδιολόγο. Δίνει πιο άμεση εικόνα των αγγείων με τη δυνατότητα τοποθέτησης stent στις περιοχές των αγγείων που υπάρχουν κριτικές στενώσεις.

Θεραπεία της στεφανιαίας νόσου

Η θεραπεία στοχεύει στη βελτίωση της αιμάτωσης της καρδιάς και στη μείωση του κινδύνου εμφράγματος.

Φαρμακευτική θεραπεία 

Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να περιλαμβάνει:

• αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα
• στατίνες για τη χοληστερίνη
• β-αναστολείς
• αναστολείς ACE ή ARB
• νιτρώδη για τη στηθάγχη

Αγγειοπλαστική (stent)

Σε σημαντικές στενώσεις μπορεί να γίνει αγγειοπλαστική με τοποθέτηση stent, το οποίο έχει σαν ρόλο να διανοίξει την αρτηρία και να αποκαταστήσει τη ροή του αίματος.

Αορτοστεφανιαία παράκαμψη (bypass)

Σε πιο εκτεταμένη νόσο ή σε περιπτώσεις που δεν ενδείκνυται η τοποθέτηση stent μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση bypass, αφού πρώτα αξιολογούν όλα τα ευρήματα υπέρ της καλύτερης θεραπευτικής προσέγγισης για τον ασθενή.

Πρόληψη της στεφανιαίας νόσου 

Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στον έλεγχο των παραγόντων κινδύνου.

Σημαντικά μέτρα είναι: 

• διακοπή καπνίσματος
• υγιεινή διατροφή
• τακτική σωματική άσκηση
• σωστός έλεγχος αρτηριακής πίεσης
• σωστή ρύθμιση χοληστερίνης σύμφωνα με τους παράγοντες κινδύνου του κάθε ασθενή
• σωστή αντιμετώπιση σακχαρώδη διαβήτη

Η στεφανιαία νόσος αποτελεί μια συχνή αλλά σε μεγάλο βαθμό προλήψιμη καρδιαγγειακή πάθηση. Η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή φαρμακευτική θεραπεία και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφράγματος και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.